22.06.2026

Kto mówi w imieniu pracowników? Debata o związkach zawodowych i skrajnej prawicy

W dniach 11-12 czerwca w Berlinie odbyła się konferencja „Addressing Far-Right Ideas Inside Trade Unions”, poświęcona rosnącej popularności ugrupowań populistycznych i skrajnie prawicowych wśród pracowników oraz członków związków zawodowych. Wydarzenie zorganizowało biuro FES Future of Work oraz centrala związkowa DGB.

Punktem wyjścia do dyskusji była obserwacja, że współczesna skrajna prawica coraz częściej odwołuje się nie tylko do kwestii tożsamościowych,  ale także społecznych i ekonomicznych. Przedstawiając się jako obrońca miejsc pracy i bezpieczeństwa socjalnego, skutecznie wykorzystuje obawy związane z globalizacją, migracją, automatyzacją czy rozwojem sztucznej inteligencji.

 

Jednym z najciekawszych wątków pierwszego dnia była prezentacja dr. Andreasa Hövermanna z Instytutu Badań Ekonomicznych i Społecznych (WSI), poświęcona zależności między demokracją w miejscu pracy a odpornością pracowników na uproszczone, wykluczające narracje. W panelach dyskusyjnych zwracano uwagę, że wzrost poparcia dla skrajnej prawicy nie wynika wyłącznie z przekonań ideologicznych, lecz często z poczucia niepewności i braku wpływu na zachodzące zmiany społeczne oraz gospodarcze.

 

Drugi dzień miał charakter warsztatowy. Uczestnicy analizowali m.in. rolę nowych mediów i sztucznej inteligencji w rozpowszechnianiu radykalnych treści, strategie działania organizacji skrajnie prawicowych w zakładach pracy oraz sposoby reagowania na narracje antyimigracyjne. Szczególnie wartościowa była wymiana doświadczeń między przedstawicielami związków zawodowych z różnych krajów Europy.

 

Konferencja pokazała, że dyskusja o skrajnej prawicy w świecie pracy jest w istocie debatą o reprezentacji interesów pracowniczych, poczuciu bezpieczeństwa oraz przyszłości demokracji, a współpraca między związkami zawodowymi ma kluczowe znaczenie dla ochrony tych wartości zarówno w miejscu pracy, jak i w społeczeństwie.

 

We współpracy z warszawskim biurem Fundacji Eberta, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych w Berlinie reprezentowała Anushe Dust.

Friedrich-Ebert-Stiftung
Przedstawicielstwo w Polsce

ul. Poznańska 3/4
00-680 Warszawa
Polska

+48 22 418 79 51
polska(at)fes.de